
การจัดประเภทและการจัดลำดับสาขาโหราศาสตร์ มีความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากโหราศาสตร์เป็นศาสตร์ที่มีความหลากหลายทั้งด้านวัฒนธรรม วิธีการ และแนวคิด ซึ่งแพร่หลายตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน หากไม่ทำการจัดระเบียบ จะยากต่อการศึกษา เปรียบเทียบ และเข้าใจระบบต่าง ๆ ได้อย่างเป็นรูปธรรม การจัดประเภทช่วยให้เราเห็นความสัมพันธ์ระหว่างแขนง เช่น แขนงใดเน้นการตีความตำแหน่งดาวบนท้องฟ้า แขนงใดเน้นการวิเคราะห์วงจรเวลา หรือแขนงใดเน้นการปฏิบัติและการตัดสินใจในชีวิตประจำวัน
การจัดลำดับหรือการวางระบบความนิยม ยังช่วยให้เห็นว่า แขนงใดเป็นที่รู้จักและนำไปใช้มากที่สุด และแขนงใดยังคงเป็น niche หรือเฉพาะกลุ่ม การจัดอันดับนี้มีประโยชน์ต่อการศึกษาเชิงเปรียบเทียบ การวิจัยเชิงประวัติศาสตร์ การออกแบบแผนภาพหรือกราฟิกที่ชัดเจน รวมถึงการให้คำแนะนำหรือเลือกระบบโหราศาสตร์สำหรับผู้สนใจรายใหม่
Classification
การจัดกลุ่มโหราศาสตร์ทำได้โดยพิจารณาว่าแขนงหรือเทคนิคนั้น เน้นเรื่องดวงดาว และโครงสร้างจักรวาล หรือ เน้นเรื่อง เวลา วัฎจักร และรอบเดือน/รอบปี พร้อมดูว่ามีลักษณะเชิงลึกเฉพาะกลุ่ม (abstract) หรือ ใช้จริงและเป็นที่นิยม (practicality)
เมื่อรู้ลักษณะเหล่านี้แล้ว เราจึงสามารถวางแต่ละแขนงไว้ในตาราง 4 ช่อง เพื่อเห็นภาพรวมได้ชัดเจน ช่องแต่ละช่องจะแสดงว่าระบบนั้นเป็นแบบไหนและมีการใช้งานมากน้อยเพียงใด
แล้วในแต่ละช่องก็จะเห็นว่าแขนงต่าง ๆ อาจใช้ sky or time based มากน้อยแตกต่างกันไป และการนำไปใช้งานได้จริงต่างกัน
วิธีนี้ช่วยให้เห็นความแตกต่างและความสัมพันธ์ระหว่างแขนงต่าง ๆ ได้ง่าย ทั้งในเชิงศึกษา การสอน หรือทำกราฟิกประกอบข้อมูล
Sky-Based and Time-Based
ℹ️ Desktop View Recommended
Sky-Based
กลุ่ม Sky-based คือแขนงหรือเทคนิคที่ เน้นศึกษาตำแหน่งดาว ดาวเคราะห์ และโครงสร้างจักรวาลเป็นหลัก ครอบคลุมตั้งแต่แขนงที่เน้นความลึกซึ้งเชิงปรัชญาและจิตวิญญาณ ไปจนถึงแขนงที่เน้นการพยากรณ์และวิเคราะห์เหตุการณ์จริง ทำให้เป็นกลุ่มที่เชื่อมโยงความเข้าใจจักรวาลกับชีวิตและจิตใจของมนุษย์ ทั้งในมิติสัญลักษณ์และการประยุกต์ใช้จริงในชีวิตประจำวัน
Time-Based
กลุ่ม Time-based เน้นความหมายและพลังของเวลาเป็นหลัก โดยศึกษาวงจร เวลาเกิดของเหตุการณ์ การเวียนว่ายตายเกิดของมนุษย์และสรรพสิ่ง ครอบคลุมทั้งแนวทางเชิงสัญลักษณ์และปรัชญา ไปจนถึงการพยากรณ์และประยุกต์ใช้จริง ทำให้ Time-based astrology เชื่อมโยงการเข้าใจจักรวาลกับชีวิตประจำวัน ผ่านมิติของเวลา วัฎจักรธรรมชาติ และจังหวะสำคัญในชีวิต
การจัดกลุ่มนี้เป็นเพียงการช่วยให้เห็นภาพรวมของระบบต่าง ๆ โดยแขนงบางส่วนอาจอยู่ได้มากกว่าหนึ่งกลุ่ม ขึ้นอยู่กับวิธีการใช้งานและมุมมองของผู้ศึกษา
Sky-Based Abstract
เป็นกลุ่มที่เน้นโครงสร้างจักรวาลและความหมายเชิงลึก ซึ่งมักใช้เพื่อศึกษาเรื่องวิญญาณ จิตวิทยา หรือการตีความเชิงสัญลักษณ์มากกว่าการพยากรณ์เชิงปฏิบัติ ดีกรีการใช้มากน้อยต่างกันในกลุ่ม
ตัวอย่างแขนงในกลุ่มนี้ : Esoteric, Evolutionary, Draconic, Uranian, Harmonic, Cosmobiology, Kabbalistic, Soul-centered, Archetypal, Theosophical, Magi, Esoteric Karmic, Astropsychology, Mythology, Fixed Stars, Mythic Astrology
Sky-Based Practicability
เป็นกลุ่มที่ใช้ดาราศาสตร์เพื่อการพยากรณ์และการวิเคราะห์ชีวิต ซึ่งเน้นการอ่านดวงชะตา การเลือกวันเวลา การพยากรณ์เหตุการณ์ หรือการปรับชีวิตประจำวัน
ตัวอย่างแขนงในกลุ่มนี้ : Western/Tropical, Vedic/Sidereal, Hellenistic, Huber Method, Psychological, Natal, Electional, Horary, Mundane, Medical, Financial, Astrocartography, Primary Directions, Solar Arc Directions, Medieval, Arabian, Locational
Time-Based Abstract
เป็นกลุ่มที่เน้นใช้วัฎจักรเวลา และวงจรสัญลักษณ์ ซึ่งมักใช้เพื่อศึกษาวงจรของจักรวาล วัฒนธรรม และความเชื่อในอดีต ส่วนการนำมาใช้จริงในชีวิตประจำวันอาจต้องอาศัยเทคนิคอื่นเข้ามาช่วยด้วย
ตัวอย่างแขนงในกลุ่มนี้ : Mayan, Aztec, Chinese Zodiac, Tibetan, Nine Star Ki, Dreamspell, Galactic, Sacred Calendars, Incan, Babylonian, Egyptian Decanic, Tonalpohualli, Native American symbolic, Polynesian, Shamanic, Celtic Tree, Sumerian
Time-Based Practicability
เป็นกลุ่มที่ใช้วัฎจักรเวลาเพื่อการพยากรณ์หรือการตัดสินใจ ซึ่งเหมาะสำหรับการวางแผนชีวิต การเลือกวันสำคัญ และการตัดสินใจในชีวิตประจำวัน
ตัวอย่างแขนงในกลุ่มนี้ : BaZi, ZiWei, Qimen Dunjia, DaLiu, Onmyodo, Ifá, Sikidy, Geomancy, Feng Shui, I Ching, Thai Mahabote, Burmese Mahabote, Native American practical, Calendrical Prediction, Almanac-based Astrology
ทำไม Human Design ไม่ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม
แม้ Human Design จะใช้เวลาเกิดเป็นข้อมูลเริ่มต้นเหมือนโหราศาสตร์ แต่แก่นของระบบเน้นการเข้าใจตนเองและศักยภาพส่วนบุคคลผ่านการผสมผสานแนวคิดจาก I Ching, Kabbalah, Chakra และจิตวิทยาสมัยใหม่ จึงแตกต่างจากโหราศาสตร์หลัก ที่มุ่งตีความตำแหน่งดาว ดาวเคราะห์ และวงจรจักรวาลเพื่อพยากรณ์หรือวิเคราะห์ชีวิต ทำให้ Human Design ถูกมองว่าเป็นเครื่องมือพัฒนาตัวตน หรือ self-help มากกว่าโหราศาสตร์แบบ Sky-based หรือ Time-based โดยปัจจุบันนักโหราศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญยังไม่รับรองว่าเป็นส่วนหนึ่งของโหราศาสตร์เพราะขาดหลักการดาราศาสตร์และคณิตศาสตร์เชิงลึก